Wat is Poëzie? PDF Afdrukken E-mailadres
Inhoudsopgave
Wat is Poëzie?
Pagina 2
Alle pagina's


Voorbeeldgedicht: 

Poëzie begint meteen te huilen
als zij op haar knie valt,
maar laat zich ook gemakkelijk weer troosten
met snoep
en belachelijke zangers –

en ouder is zij, veel ouder dan het oudste kind:
ze moet worden gevoerd,
ze haalt dag en nacht door elkaar,
ze lacht als er niets meer te lachen is,
ze zingt onder haar dekens,
en als we haar smeken om ons nog eenmaal te herkennen –
haar handen in onze handen –
dan snikt zij
en mompelt iets onsterfelijks.

Zij is met grote blijdschap zojuist aan het niets
ontloken,
nog met vernix caseosa overdekt –
terwijl zij haar ogen neerslaat
en beeft
in het vochtige aanschijn van de dood.

Mijn vriendin is zij.

© Toon Tellegen

 

In dit hoofdstuk zal ik een korte toelichting geven over wat poëzie nu eigenlijk is aan de hand van verschillende invalshoeken:

1.
Hedendaagse kijk (neuro-poëzie waarbij er vooral aandacht is voor de functionaliteit van de poëzie).
2. Volgens de kenmerken van de poëzie
3. Volgens de verschillende poëtica


1. De hedendaagse kijk (neuro-poëzie)

Deze kijk stoelt op het feit dat we in onze maatschappij leven in veranderde netwerken. Hierdoor komen voortdurend nieuwe verbonden tot stand en heeft elke nieuwe input een effect, waardoor er geen positie mogelijk is buiten dat netwerk. Om deze visie op poëzie te bekijken kunnen we ons de volgende vragen stellen: Is poëzie een specifieke vorm van leren, mogelijkheid tot verandering, evolutie?

Wat doet poëzie?

Bij het beantwoorden van deze vragen komen we tot de volgende vaststellingen in verband met moderne poëzie:

Ten eerste bekijkt men de poëzie als iets onuitputtelijks. Dit wil zeggen dat ze bij elke nieuwe context waarin ze wordt geplaatst een nieuwe betekenis krijgt. Hierdoor wordt ze krachtiger dan voorheen.

Ten tweede wordt ze gezien als een signaal dat dingen kan uitvreten in de hersenen van haar gast. Dit, omdat ze ons taal- en begripsvermogen in vraag gaat stellen. Hierdoor dwingt de poëzie de hersenen om nieuwe verbindingen te maken, af te wijken van de bestaande patronen en het bekende om te keren. Met als gevolg dat we onze hersenen trainen in het continu veranderen door poëzie te lezen.

Op deze manier gaan we ze zien als een mogelijkheidsverschaffer, omdat het lezen van poëzie zorgt voor een herprogrammering van de hersenen. Dit wil zeggen dat ze onze code waarmee we de wereld aanschouwen, waarnemen, interpreteren en betekenis geven zal wijzigen. Dus kunnen we besluiten dat de hedendaagse poëzie het volgende effect zal hebben op haar lezers. Hoe meer hij wordt uitgedaagd, hoe meer poëzie bij hem aanspoort tot het maken van nieuwe verbindingen in de hersenen en dat hij ook beter is voorbereid op veranderingen. Eigenlijk wil de poëzie niet bevestigen maar op drift laten raken, het zenuwstelsel, fysiek laten bewegen.

(Bron : 'Neurofysiologie van de poëzie' van Aria Altena juli-november 1998)



 
Website by Intertron